سررسید

برای عاشقان کتاب وقتی یک جلد کتاب را در دست می گیرند اتفاقات خارق العاده ای رخ می دهد. ابتدا مانند یک جاندار به کتاب نگاه می کنند و بعد جلد و صفحات داخلی ان را بو می کشند که این باعث می شود عطر چوب آنان را مست نماید. پس از آن به جلد خیره می شوند و به روی آن دست می کشند تا ببینند آیا چیزی از محتوا دستگیرشان می شود؟ به نظر شما این اتفاق می افتد؟ یعنی آیا می توان از روی یک جلد به محتویات درونی آن پی برد؟ جواب سوال شما صد در صد مثبت است. برای مثل یک جلد سلفون سبک با کاغذهای کاهی کرمی رنگ از دور داد می زند که مطالبی خودمانی را در این کتاب مطالعه خواهی کرد. برعکس آن هم امکان پذیر است. کتابی با جلد چرمی و سخت و ورق هایی ذرق و برق دار مانند گلاسه با خطوط طلایی دور ان نشان می دهد که محتویاتش سنگین و متین است مانند اشعار حافظ یک کتاب نفیس که حتما با جلدی نفیس تولید می شود.

جلد یا رُویه، نگهدارنده و محافظ کتاب، کتابچه، ژورنال (مجله)، دفتر، کاتالوگ، صفحه موسیقی یا هر چیز دیگر در برابر آسیب‌های فیزیکی بیرون است. در واقع، «طراحی جلد نشریات را می‌توان نوعی طراحیِ بسته بندی به حساب آورد. زیرا جزئیات فنی طراحی جلد شباهت نزدیکی با طراحی بسته بندی دارد، چرا که در طراحی جلد هم باید به سطوح و وجوه مختلف جلد فکر کرد و طراحی مناسب هنری/فنی را انجام داد، و دقایق و ریزه کاری‌های حرفه نشر را در کار ملحوظ داشت. طراحی جلد نیز مانند هر کوشش پویایی، انواع گوناگون دارد که معروف ترین آن طراحی جلد کتاب است، زیرا کیفیت کار طراحی جلد کتاب و تقسیمات و سطوح آن، کامل ترین در میان انواع جلدهای نشریات است

انواع جلد در چاپ کتاب و ملاک های انتخاب آن

همانطور که گفته شد جلد کتاب به جز نقش محافظتی کاربردهای بسیار دیگری نیز دارد. جلد کتاب موجودیت کتاب را در میان سایر کتاب‌ها به مخاطبین اعلام می‌دارد. جلد هویت خاص یک کتاب را معرفی می‌کند و آن را از سایرین متمایز می‌سازد. جلد می‌تواند نشانگر ذوق و قریحه و سلیقه طراح را نشان دهد؛ می‌تواند در صورتی که حرفه‌ای طراحی شده باشد توجه و نظر خریدار را سریعاً به خود جلب کند؛ همچنین در ایجاد تصویر ذهنی پایدار و قوی در ذهن خواننده بسیار موثر است.

همه این مزیت‌هایی که برای جلد کتاب برشمردیم کافی است که ناشران و مولفان را به این فکر بیاندازد که درباره اهمیت جلد کتاب مجدداً فکر کنند و سعی نمایند با تخصیص زمان و بودجه کافی مزیت‌های فوق را برای اثر خود باز کنند.

انواع جلد در چاپ کتاب

۱- جلد شُمیز. معادل انگلیسی این جلد Paperbacked book نام دارد. این جلد مقوایی یا جلد نرم و تقریباً نازک است که معمولاً با یک سیلیفون بر روی آن به کتاب الصاق می‌گردد. این جلد عمدتاً برای کتابهای درسی و کتابهای مختص کودکان استفاده می‌شود.

۲- جلد کاغذی. جلد کاغذی جلدی است که جنس آن از کاغذ است. معادل انگلیسی آن paper cover می‌باشد. جلد شمیز در مقایسه با جلد کاغذی علاقمندان زیادی دارد و بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۳- جلد گالینگور. اگر کتابهایی مانند دیوان اشعار حافط و یا پایان ‌نامه‌های دانشجویی را دیده باشید این کتابها دارای جلد گالینگور هستند. این جلد، جلدی ضخیم و محکم با رویه پارچه‌ای یا چرمی است.

۴- جلد سخت. جلد سخت تقریباً مانند گالینگور است اما در بحث طراحی روی جلد و روکشی کاغذی که بر روی جلد آن می‌آید با جلد گالینگور متفاوت می‌باشد. در جلد سخت اطلاعات کتاب بر روی کاغذی که روی جلد چسبیده شده است یا قرار گرفته است و می‌توان آن را جدا نمود می‌آید اما در جلد گالینگور اطلاعات کتاب بر روی خود جلد آورده می‌شود.

انواع جلد در چاپ کتاب و ملاک های انتخاب آن

همانطور که گفته شد جلد کتاب به جز نقش محافظتی کاربردهای بسیار دیگری نیز دارد. جلد کتاب موجودیت کتاب را در میان سایر کتاب‌ها به مخاطبین اعلام می‌دارد. جلد هویت خاص یک کتاب را معرفی می‌کند و آن را از سایرین متمایز می‌سازد. جلد می‌تواند نشانگر ذوق و قریحه و سلیقه طراح را نشان دهد؛ می‌تواند در صورتی که حرفه‌ای طراحی شده باشد توجه و نظر خریدار را سریعاً به خود جلب کند؛ همچنین در ایجاد تصویر ذهنی پایدار و قوی در ذهن خواننده بسیار موثر است.

همه این مزیت‌هایی که برای جلد کتاب برشمردیم کافی است که ناشران و مولفان را به این فکر بیاندازد که درباره اهمیت جلد کتاب مجدداً فکر کنند و سعی نمایند با تخصیص زمان و بودجه کافی مزیت‌های فوق را برای اثر خود باز کنند. برای مثال در دفتری مانند سررسید آن جلد است که مفهوم و معنی سررسید را می رساند. مثلا جلد چرمی گویای این نکته است که این سررسید متعلق به یک مدیر است.

انواع جلد در چاپ کتاب

۱- جلد شُمیز: معادل انگلیسی این جلد Paperbacked book نام دارد. این جلد مقوایی یا جلد نرم و تقریباً نازک است که معمولاً با یک سیلیفون بر روی آن به کتاب الصاق می‌گردد. این جلد عمدتاً برای کتابهای درسی و کتابهای مختص کودکان استفاده می‌شود.

۲- جلد کاغذی: جلد کاغذی جلدی است که جنس آن از کاغذ است. معادل انگلیسی آن paper cover می‌باشد. جلد شمیز در مقایسه با جلد کاغذی علاقمندان زیادی دارد و بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۳- جلد گالینگور: اگر کتابهایی مانند دیوان اشعار حافط و یا پایان ‌نامه‌های دانشجویی را دیده باشید این کتابها دارای جلد گالینگور هستند. این جلد، جلدی ضخیم و محکم با رویه پارچه‌ای یا چرمی است.

۴- جلد سخت: جلد سخت تقریباً مانند گالینگور است اما در بحث طراحی روی جلد و روکشی کاغذی که بر روی جلد آن می‌آید با جلد گالینگور متفاوت می‌باشد. در جلد سخت اطلاعات کتاب بر روی کاغذی که روی جلد چسبیده شده است یا قرار گرفته است و می‌توان آن را جدا نمود می‌آید اما در جلد گالینگور اطلاعات کتاب بر روی خود جلد آورده می‌شود.